آشنایی با پایپینگ (بخش دوم)

آشنایی با لوله کشی صنعتی یا پایپینگ و معرفی اجزای آن (بخش دوم)، لوله کشی صنعتی دارای اجزای مهمی است که می توان به فلنج لوله، شیرآلات مصرفی، پیچ ها و سایر قسمت ها می باشد. در این مقاله قصد داریم به معرفی این بخش ها در سیستم لوله کشی بپردازیم.

اجزا و بخش های مهم یک سیستم لوله کشی صنعتی

لوله کشی صنعتی دارای اجزای مهمی است. پس از لوله و اتصالات لوله، به بررسی اجزای دیگر این سیستم می پردازیم.

فلنج لوله (pipe flange):

فلنج لوله یک دیسک، برجستگی یا حلقه است که به انتهای لوله متصل می شود. معمولا فلنج ها را از طریق پیچ کردن دو فلنج به یکدیگر و قرار گرفتن یک واشر جهت آب‌بندی بین دو فلنج به هم متصل می کنند. فلنج می‌تواند به عنوان یک حلقه در نظر گرفته شود که معمولا دارای سوراخ‌هایی برای پیچ است و به منظور اتصال قطعات دیگر به لوله، به انتهای لوله پیچ یا جوش داده می‌شود. به این نکته باید اشاره کرد که این سوراخ ها حتما باید مضرب 4 باشند. فلنج‌ها دسترسی آسانی برای تعمیرات، تمیزکاری، بازرسی یا تغییرات فراهم می‌کنند. انواع بسیار زیادی از فلنج‌ها در سیستم‌های پایپینگ مورد استفاده می‌باشد که عبارتند از:

  • فلنج اسلیپ‌آن یا لغزشی (slip-on pipe flange)
  • فلنج جوشی (weld neck pipe flange)
  • فلنج کور (blind pipe flange)
  • فلنج لپ‌جوینت (lap joint pipe flange)
  • فلنج رزوه‌ای (threaded pipe flange)
  • فلنج ساکتی جوشی (socket-weld pipe flange)
  • فلنج کور عینکی (spectacle blinds)
  • فلنج فاصله‌انداز (spacer flange)

ولو یا شیر (Valve):

شیرها یا ولوها وسیله‌های مکانیکی هستند که وظیفه آنها کنترل جریان و فشار در یک سیستم پایپینگ است. با باز و بسته کردن شیر اجازه وصل یا قطع شدن جریان داخل لوله داده می شود. یک شیر را می توان به سه قسمت اصلی بدنه (Body)، قسمتی که در مقابل جریان قرار می گیرد (Trim) و درپوش (Bonnet) تقسیم بندی کرد.

شیرآلات به طور کلی به دسته های زیر تقسیم بندی می شوند: 

  • شیر دروازه ای (gate valve)
  • شیر دایره ای (globe valve)
  • شیر متصل کننده (plug valve)
  • شیر توپی (ball valve)
  • شیر پروانه ای (butterfly valve)
  • شیر چک (check valve)
  • شیر دیافراگم (diaphragm valve)
  • شیر پینچ (pinch valve)
  • شیر اطمینان (pressure relief valve)
  • شیر کنترلی (control valve)
  • شیر سوزنی یا نیدل ولو (needle valve)
  • شیر سلونوئیدی (seleonoid valve)

پیچ (Screw):

در صنعت پایپینگ، برای اتصالات فلنجی از پیچ دو سر مهره (Stud Bolts) و پیچ یک سر مهره (Machine Bolts) استفاده می‌شود.پیچ یک دو سر مهره، یک میله رزوه شده با دو مهره شش وجهی سنگین است؛ در حالی که پیچ یک سر مهره، دارای یک سر و یک مهره می‌باشد. انتخاب مواد پیچ بستگی به تطابق با جنس فلنج، شرایط سرویس، خواص مکانیکی دارد.

 

قطعات ویژه:

قطعات ویژه برای انجام وظایف خاصی استفاده می‌شوند. قطعات خاص شامل صافی‌ها (strainers)، تله بخار (steam traps)، اتصالات انبساطی (expansion joints)، اوریفیس پلیت (orifice plates)، اوریفیس‌های محدود کننده (restriction orifices) می‌باشند.